Make your own free website on Tripod.com
ความรู้รอบตัว
line decor
                                  ใส่ข้อความที่ต้องการค้นหา Custom Search
line decor
ความรู้ทั่วไป
ประวัติศาสตร์
ศาสนาและวัฒนธรรม
สมุนไพรน่ารู้
เกี่ยวกับผู้จัดทำ


 

ลำพูน เป็นจังหวัดหนึ่ง ในภาคเหนือ   ตอนบน นับเป็นอีกจังหวัดหนึ่ง ที่มีประวัติศาสตร์ เก่าแก่ ยาวนาน เคยเป็นที่ตั้งของนครหริภุญชัย ในสมัยพระนางจามเทวี เดิมชื่อ เมืองหริภุญไชย เป็นเมืองโบราณ มีอายุประมาณ 1,343 ปี            ตามพงศาวดารโยนก เล่าสืบต่อกัน ถึงการสร้างเมืองหริภุญไชย   โดยฤๅษีวาสุเทพ     เป็นผู้เกณฑ์พวกเม็งคบุตร หรือชนเชื้อชาติมอญ มาสร้างเมืองนี้ขึ้น ในพื้นที่ระหว่างแม่น้ำสองสาย คือ แม่น้ำกวงและแม่น้ำปิง เมื่อมาสร้างเสร็จ  ได้ส่งทูตไปเชิญราชธิดา  กษัตริย์เมืองละโว้      พระนาม          “จามเทวี” มาเป็นปฐมกษัตริย์ ปกครองเมืองหริภุญไชยสืบราชวงศ์ กษัตริย์ต่อมาหลายพระองค์ จนกระทั่งถึงสมัยพระยายีบา จึงได้เสียการปกครอง ให้แก่พ่อขุนเม็งรายมหาราช ผู้รวบรวมแว่นแคว้นทางเหนือ เข้าเป็นอาณาจักรล้านนา

**********
 

 


 อนุสาวรีย์พระนางจามเทวี
        อนุสาวรีย์พระนางจามเทวี

     แคว้นหริภุญไชย  (ลำพูนในปัจจุบัน)  เป็นศูนย์กลางความเจริญยุคแรกทางภาคเหนือของไทย  ส่วนเรื่องราวในตำนานชินกาลมาลีปกรณ์  จามเทวีวงศ์  และมูลศาสนา  สรุปได้ว่า  หริภุญไชย สร้างขึ้นโดยวาสุเทพฤๅษีและสุกกทันตฤๅษี  เมื่อสร้างเสร็จ  ฤๅษีทั้งสองได้พิจารณาแล้วว่า  พระนางจามเทวี  ธิดากษัตริย์ละโว้  เป็นผู้ตั้งอยู่ในศีลธรรม  จึงได้เชิญพระนางขึ้นครองเมือง  ในฐานะกษัตริย์องค์แรกของแคว้นหริภุญไชย

    การปกครองของพระนางจามเทวี ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางด้านวัฒนธรรม และสังคมแก่บ้านเมืองในที่ราบลุ่มแม่น้ำปิงอย่างมาก  เพราะทรงนำคณะสงฆ์  นักปราชญ์  ผู้รอบรู้ในวิชาการแขนงต่าง ๆ  รวมทั้งช่างศิลปะมาด้วยเป็นจำนวนมาก  ที่เด่นชัดที่สุด นอกจากการปกครอง คือ ด้านศาสนา  การทำนุบำรุงพระพุทธศาสนา ที่สืบเนื่องจากพระนางจามเทวีมาถึงพระเจ้าอาทิตยราช ผู้สร้างพระสถูปบรรจุพระบรมธาตุ  คือ  พระธาตุหริภุญไชย  รวมทั้งการสร้างวัดถวายทาน และการเสด็จออกผนวชของพระเจ้าสัพพาสิทธิ  พร้อมพระโอรส และกษัตริย์ที่ปกครองต่อมาอีกหลายพระองค์

     กระทั่ง  พ.ศ.  1836  พระเจ้าญี่บา  หรือยีบา  กษัตริย์องค์สุดท้าย  ครองราชย์ได้เพียง  10  ปี  ก็ถูกพญาเม็งราย หรือพ่อขุนเม็งราย  กษัตริย์แห่งอาณาจักรล้านนา ยกทัพมาตีเมืองหริภุญไชย  และรวมอาณาจักรไว้ด้วยกัน  จากหลักฐานทางเอกสารกล่าวไว้ว่า  แคว้นหริภุญไชยเริ่มมีมาตั้งแต่  พ.ศ.  1204  กษัตริย์ปกครองนับจากพระนางจามเทวีถึงพระเจ้าญี่บา  ถึง  50  พระองค์  รวมระยะเวลายาวนาน  631  ปี  ปัจจุบันลำพูน เป็นจังหวัดที่ผู้คนมีความเป็นอยู่เรียบง่าย ตามแบบฉบับของชาวเหนือ  ชาวลำพูนส่วนใหญ่ ประกอบอาชีพกสิกรรม  ภาพรวมทางเศรษฐกิจขึ้นกับผลผลิตทางการเกษตร

วัดพระธาตุหริภุญไชย

     วัดพระธาตุหริภุญไชยวรมหาวิหาร
  
      สร้างในรัชสมัยพระเจ้าอาทิตยราช  ต่อมาได้รับการบูรณะต่อเติมเป็นลำดับ  องค์พระธาตุหริภุญไชย ประดิษฐานพระเกศธาตุของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ไว้ในโกศทองคำ และเป็นเจดีย์แบบง้านนาไทยที่สวยงาม ประกอบด้วยฐานบัวลูกแก้วย่อเก็จ  ต่อด้วยฐานเขียงกลมสามชั้น ตั้งรับองค์ระฆังกลม  บัลลังก์ย่อเหลี่ยม  เป็นเจดีย์ที่มีลักษณะใกล้เคียงกับพระบรมธาตุดอยสุเทพ  และเป็นปูชนียสถานสำคัญยิ่งของล้านนามาตั้งแต่สมัยโบราณ  ปัจจุบันเป็นพระอารามหลวงที่ทรงคุณค่า  เป็นที่ตั้งของพระสุวรรณเจดีย์ และพระเจดีย์เชียงยัน

     วัดเจามเทวี  เป็นวัดที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ และโบราณคดี เช่นเดียวกับพระธาตุหริภุญไชย  ด้วยเป็นที่ตั้งของพระเจดีย์สุวรรณจังโกฏิ (ซึ่งบรรจุพระอัฐิของพระนางจามเทวี)  สร้างขึ้นเมื่อ  พ.ศ.  1258  ลักษณะของพระเจดีย์ คล้ายแบบพุทธคยาในอินเดีย  มีพระพุทธรูปปางประทานพรประทับยืน   เป็นชั้น ๆ   รวม  60  องค์  แต่เดิมยอดเจดีย์ห่อหุ้มด้วยทองคำ  ต่อมายอดหักหายไป  ชาวเมืองจึงเรียกว่า  "พระเจดีย์กู่กุด"  นอกจากนั้น  ยังมีรัตนเจดีย์ซึ่งตั้งอยู่ทางขวาของพระวิหาร ฐานล่างสุดเป็นรูปแปดเหลี่ยม และแต่ละเหลี่ยม เจาะเป็นซุ้มประดิษฐานพระพุทธรูปยืนก่ออิฐถือปูนทั้งองค์

 

อนุสาวรีย์พระนางจามเทวี
     วัดพระยืน  เป็นวัดเก่าแกอีกแห่งของจังหวัดลำพูน  ตามตำนานเล่าว่า  สร้างเมื่อพระนางจามเทวีครองราชย์ได้  7  ปี  แต่บ้างก็ว่า พระเจ้าธรรมิกราช ทรงสร้างขึ้นในพุทธศตวรรษที่  17  สภาพปัจจุบันมีพระเจดีย์เป็นมณฑปศิลปะพม่า  ลักษณะคล้ายอานันทเจดีย์ที่เมืองพุกาม  มีพระพุทธรูปสี่องค์ยืนประจำ  4  ทิศ  เครื่องบน ประกอบด้วยเจดีย์ห้ายอด  โดยมีเจดีย์ทรงระฆังเป็นประธาน และมีเจดีย์ทรงกลมขนาดเล็กเป็นบริวาร  ที่กึ่งกลางของแต่ละด้าน

      กู่ช้าง-กู่ม้า  โดยกู่ช้าง เป็นสถูปทรงกระบอกปลายมน  เชื่อว่าเป็นสุสานช้างศึก๕ุ่บารมีของพระนางจามเทวี ชื่อภู่ก่ำงาเขียว (ช้างผิวสีคล้ำ มีงาสีเขียวที่ทรงอิทธิฤทธิ์ในสงคราม)  ส่วนกู่ม้าเป็นสถูปทรงระฆัง เชื่อว่า เป็นสุสานม้าทรงของพระเจ้ามหันตยศ และเจ้าอนันตยศ  ราชโอรสของพระนางจามเทวี

     วัดประตูป่า  สร้างเมื่อ  พ.ศ.  2301  ภายในวัด มีหอไตรโบราณสร้างด้วยไม้ทั้งหลัง  มีการแกะสลักลวดลายอย่างงดงาม  นอกจากนั้นยังมีพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติหริภุญไชย เป็นที่รวบรวมโบราณวัตถุ ที่มีคุณค่า

 

อนุสาวรีย์พระนางจามเทวี