Make your own free website on Tripod.com
สาระน่ารู้เกี่ยวกับโลก

มดและปลวก
เมื่อเปรียบเทียบกับมนุษย์หนึ่งคนจะมีมด 1,000,000 ตัว มดและปลวกเป็นแมลงสังคมซึ่งอาศัยอยู่เป็นอาณาจักรขนาดใหญ่และมีระบบการสื่อสารที่มีวิวัฒนาการอันสลับซับซ้อน มดพบว่ามีอยู่ทั่วโลก แต่มดส่วนใหญ่เหมือนกับปลวกมีอยู่ 9,500 ชนิดที่อาศัยอยู่ในเขตร้อน ปลวกมีมากกว่า 2,400 ชนิด ปลวกจำนวนมากตาบอด ใช้ชีวิตอาศัยอยู่ภายในรัง ไม่เคยเห็นแสงสว่างตอนกลางวัน

มด
มดมีตาประกอบจำนวน 2 คู่ ตาเดี่ยวหรือ ocelli จำนวน 3 ตา หนวด จำนวน 2 เส้น และขา 3 คู่ มดนางพญาและมดตัวผู้เท่านั้นที่มีปีก มีเอวแคบ ๆ เชื่อมต่อทรวงอกกับช่องท้อง มดผ่านการเปลี่ยนแปลงรูปร่างลักษณะอย่างสมบูรณ์ จากไข่เป็นตัวอ่อนและระยะเป็นดักแด้ ก่อนที่จะกลายเป็นตัวโตเต็มวัย พวกมันอาศัยอยู่กันเป็นกลุ่มขนาดใหญ่และมดแต่ละตัวมีบทบาทโดยเฉพาะ มดนางพญาจะบริหารรังและจับคู่ผสมพันธุ์กับมดตัวผู้ มดงานเป็นมดตัวเมียและนำอาหารมาสะสมไว้ตลอดจนดูแลไข่ ตัวอ่อนและดักแด้ มดทหารก็เป็นตัวเมียเช่นกันคอยปกป้องรัง

ant

  ant

การสื่อสาร
มดจะทิ้งรอยสารฟีโรโมน ซึ่งเป็นสารเคมีที่มีกลิ่น เพื่อให้มดตัวอื่นสามารถตามมันได้
โดยการใช้หนวดรับรู้รับกลิ่น ข้อนี้จะช่วยให้กลุ่มมดที่ออกหาอาหาร
กลับสู่รังพร้อมด้วยอาหาร

 

การต่อสู้ป้องกันตัว
ถ้ารังถูกโจมตี มดจะปล่อยสารฟีโรโมนไปเตือนกัน ส่วนใหญ่จะวิ่งไปช่วยกันป้องกัน แต่มดทหารจะต่อสู้และป้องกันอาณาจักร พวกมันจะต่อสู้ศัตรูด้วยขากรรไกรขนาดใหญ่หรือต่อยศัตรู
ูและขับกรดฟอร์มิกออกมา ซึ่งจะทำให้เจ็บปวดที่สุด มดบางชนิดถึงกลับกระจายกันพ่นพิษใส่ผู้โจมตีเสียด้วยซ้ำ

ant

  ant

รังมด
        มดส่วนใหญ่จะอาศัยอยู่ในรังหรืออาณาจักร ปกติจะอยู่ใต้ดิน แต่มดแดงส้ม  (weaver ant - เช่น มดแดงตามต้นมะม่วง) จะสร้างรังจากใบไม้บนต้นไม้ และมดกองทัพจะสร้าง “รังอาศัย” ของมดงาน โดยทั่วไปแล้ว จะมีมดนางพญาตัวเดียวในรัง แต่บางครั้งก็มีหลายตัว รังของมดวัว (bull ant) ในประเทศออสเตรเลีย จะมีมดตั้งแต่ 600 ตัวขึ้นไป ในขณะที่รังของมดไม้ (wood ant) บางชนิดสามารถเป็นอยู่อาศัยของมดมากกว่า 300 ล้านตัว

 

การกินอาหาร
        มดจำนวนมากกินทั้งพืชและสัตว์เป็นอาหารและกินเมล็ดผลไม้ น้ำหวาน และสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง ตลอดจนฆ่าและกินเหยื่อ เช่น หนอน แมงมุม และแม้แต่กิ้งก่าบางชนิด มดตัดใบไม้ (Leaf-cutting ant) เป็นมดชนิดหนึ่งในมดกินพืชเป็นอาหาร  พวกมันจะกินอาหารประเภทเห็ดรา ซึ่งเจริญเติบโตบนซากใบไม้และดอกไม้ที่มันแทะ
แล้วนำกลับที่รัง

termite

(หมายเลข 1) สวนเห็ด (Fungus garden) คือบริเวณที่เห็ดราขึ้นอยู่ตามอุจจาระของปลวก
และย่อยสลายเซลลูโลสภายในอุจจาระนั้น ปลวกจะกินผลผลิตที่ปล่อยออกมาและเห็ดรา
นั่นแหละเป็นอาหาร

ปลวก
แม้ปกติแล้วจะถูกเรียกว่า มดขาว ปลวกก็อยู่ในอันดับที่แตกต่างโดยสิ้นเชิง คือ Isoptera (มาจากคำว่า Iso หมายถึง เท่ากับ และคำว่า Ptera หมายถึง ปีก เมื่อรวมกันหมายถึง แมลงที่มีปีกเท่ากัน) ปลวกก็เช่นเดียวกันมดอาศัยอยู่ในอาณาจักรขนาดใหญ่ แต่ปลวกไม่เหมือนมดที่ไม่มีเอวและตัวผู้ที่เรียกว่า  ปลวกราชา ไม่ตายหลังจากจับคู่ผสมพันธุ์แล้ว แต่จะมีชีวิตอยู่กับปลวกราชินี พวกมันจะไม่ผ่านการเปลี่ยนแปลงรูปร่างลักษณะ แต่จะเจริญเติบโตตามลำดับผ่านระยะตัวอ่อน (nymphal) หลายครั้ง

 

จอมปลวก
        ปลวกแต่ชนิดจะมีประเภทรังของมันเอง บางชนิดจะสร้างจอมปลวกสูงมากกว่า 6 เมตร ซึ่งจะช่วยรักษาอุณหภูมิและความชื้นของรังได้ถูกต้อง ปลวกบางชนิดจะสร้างจอมปลวกมีรูปร่างคล้ายเห็ด ซึ่งเป็นหลังคากลมทำให้ฝนไหลออกจากรังของมันไปทางด้านล่างและแมลงเหล่านี้
จึงได้รับขนานนามว่า ปลวกร่ม (umbrella termite)  ปลวกจำนวนมากจะไม่สร้างรังบนพื้นดิน แต่จะอาศัยอยู่ใต้ดินหรือในท่อนไม้ ปลวกที่อาศัยอยู่ในต้นไม้จะสร้างรังบนกิ่งไม้

termite

  TERMITE

ปลวกทหาร
ปลวกก็เหมือนกับมดจะมีปลวกทหาร ปลวกต่อยไม่ได้ แต่ป้องกันตัวเองด้วยวิธีอื่น ทหารบางตัวจะมีขากรรไกรขนาดใหญ่ซึ่งสามารถตัดเนื้อได้ ปลวกบางชนิดจะพ่นน้ำลายเหนียวที่มีพิษจากหัวฉีดพิเศษบนศีรษะของพวกมัน รังปลวกบางรังไม่มีปลวกทหาร ปลวกจะป้องกันตัวเองด้วยการเขย่าร่างกายของมันที่ข้างรัง ทำเสียงขู่แบบงู

 

ปลวกงาน
ปลวกงานจะสร้างรับ สะสมอาหาร และหาอาหารมาเลี้ยงปลวกทหาร พญาปลวกและปลวกนางพญา รังปลวกจะสร้างจากน้ำลาย ดิน และอุจจาระของปลวกเอง ปลวกงานส่วนใหญ่จะกินไม้เป็นอาหารและมีอวัยวะขนาดเล็กในไส้สำหรับทำลายไม้ให้ย่อยง่ายมากขึ้น

termite

ปลวกราชินีและปลวกราชา
ปลวกราชินีมีลำตัวยาวมากกว่า 15 เซนติเมตร (6 นิ้ว) รังไข่ของปลวกราชินีจะทำให้ตัวมันมีตัวขนาดใหญ่ ปลวกราชินีสามารถวางไข่ได้ถึง 30,000 ใบต่อวัน ปลวกราชาจะอยู่เคียงข้างปลวกราชินีและจับคู่ผสมพันธุ์
ได้หลายครั้งเพื่อออกไข่ทุกใบ

ANTS AND TERMITES
FOR EVERY HUMAN, there are 1,000,000 ants. Ants and termites are social insects that live in large colonies and have developed complex systems of communication. Ants are found worldwide, but, like termites,
most of the 9,500 species of ant live in the tropics. There are more than
2,400 types of termite; many are blind, spending their lives inside nests,
never seeing the light of day.

Ants
Ants have two pairs of compound eyes, three single eyes, or ocelli, two antennae, and three pairs of legs. Only queens and males have wings. A narrow waist connects the thorax and abdomen. Ants undergo complete metamorphosis, from an egg to larval and pupal stages, before emerging as adults. They live in huge groups and each ant has a particular role. The queen runs the nest and mates with male ants. Workers are female and gather food and nurse the eggs, larvae, and pupae. Soldier ants, also female, guard the nest.

Communication
Ants lay trails of pheromones - chemicals that smell - so that other ants can follow them by using their sensitive antennae to pick up the smell. This helps foraging teams home in on food.

Click to see the picture.

Defence
If a nest is attacked, the ants release pheromones to warn each other. Most run for cover, but soldier ants get aggressive and defend the colony. They attack enemies with their large jaws, or sting them and inject formic acid, which causes extreme pain. Some ants even explode to shower an attacker in venom.

Click to see the picture.

Ant nest
Most ants live in nests or colonies, usually underground. However, weaver ants build nests out of leaves in trees, and army ants build "live nests" of worker ants. Normally, there is one queen in a nest, but there are sometimes several. Nests of Australian bull ants contain up to 600 ants, while some wood ants' nests can house more than 300 million.

Click to see the picture.

Feeding
Many ants are omnivores and eat seeds, nectar, and invertebrates. Army and driver ants are more carnivorous, and kill and eat prey such as worms, spiders, and even some lizards. Leaf-cutting ants are one of a few species of herbivorous ants. They feed on a type of fungus, which grows on the chewed-up remains of leaves and flowers that the ants take back to their nests.

Click to see the picture.

Termites
Although often called white ants, termites belong to a totally different order, the Isoptera. Like ants, termites live in large colonies. Unlike ants, termites do not have waists, and the male, called a king, does not die after mating, but lives with the queen. They do not go through complete metamorphosis, but grow up gradually through several nymphal stages.

Termite mounds
Each species of termite has its own type of nest. Some build towers more than 6 m (20 ft) tall, which help maintain the correct temperature and humidity of the nest at the base. Others build mushroom-shaped mounds - the domed top deflects the rain away from the nest below and has given these insects their name of umbrella termites. Many termites do not build nests above ground, but live below the soil or inside logs. Termites that live in trees build their nests on branches.

Click to see the picture.

Soldiers
Like ants, termites have soldiers. Termites cannot sting, but defend themselves in other ways. Some soldiers have large jaws that can cut through flesh; others squirt a poisonous sticky liquid from a special nozzle on their heads. Some nests have no soldiers — the termites defend themselves by vibrating their bodies against the side of their nest, making the sound of a hissing snake.

Click to see the picture.

Workers
Worker termites build the nest, collect food, and feed the soldiers, king, and queen. The nest is made from saliva, soil, and their own faeces.
Most workers feed on wood and have microscopic organisms in their guts to break down the wood into a more easily digested form.

Click to see the picture.

Queen and king
A queen termite can reach more than 15 cm (6 in) in length. Her ovaries make her so large. She can lay up to 30,000 eggs a day. The king remains by the queen's side and mates with her several times to fertilize all the eggs.

Click to see the picture.