Make your own free website on Tripod.com
สาระน่ารู้เกี่ยวกับโลก

พฤติกรรมของสัตว์
       สัตว์ทุกชนิดจะมีปฏิกิริยาตอบสนองกับสิ่งรอบ ๆ ตัวพวกมัน ยกตัวอย่าง เช่น แมวจะโก่งหลังเมื่อขู่ศัตรู แต่จะลดหลังต่ำลงเมื่อย่องเข้าหาหนู ทุก ๆ สิ่งที่สัตว์ทำและท่าทางที่มันทำเป็นส่วนของพฤติกรรมของสัตว์ พฤติกรรมของสัตว์สามารถเพิ่มโอกาสให้มันอยู่รอดได้
และหาคู่เพื่อถ่ายทอดพันธุกรรมไปยังรุ่นต่อ ๆ ไป พฤติกรรมบางอย่างมีอยู่ตามธรรมชาติหรือเป็นสัญชาตญาณ พฤติกรรมอื่น ๆ ได้รับการเรียนรู้ในช่วงชีวิตของสัตว์

1. พฤติกรรมที่เป็นสัญชาตญาณ
       สัญชาตญาณเป็นคำที่ใช้อธิบายถึงพฤติกรรม ที่สัตว์กระทำโดยอัตโนมัติโดยไม่ต้องมีการเรียนรู้ พฤติกรรมที่เป็นสัญชาตญาณ ได้รับการถ่ายทอดมาจากพันธุกรรมของสัตว์ มีส่วนประกอบที่ไม่มีการเปลี่ยนแปลง เรียกว่า พฤติกรรมที่มีแบบแผนแน่นอน (fixed-action pattern) พฤติกรรมที่มีแบบแผนแน่นอนปกติจะเริ่มขึ้นเมื่อสัตว์ ตอบสนองต่อคุณลักษณะในสภาพแวดล้อมหรือต่อสัตว์อีกชนิดหนึ่ง เรียกว่า พฤติกรรมที่ถูกกระตุ้นโดยสิ่งเร้าจากภายนอก (sign stimulus)

animal behaviour  

animal behavior

การกลิ้งไข่
   ห่านเทาปากสีชมพู (ห่านเกรย์แลก - Greylag Goose) จะสร้างรังอยู่บนพื้นดิน ถ้าไข่กลิ้งออกมาจากรัง ห่านตัวเมียจะยื่นคอออกไปดึงเข้ามาโดยอัตโนมัติ ไข่จะทำหน้าที่เป็นตัวกระตุ้นทำให้ห่านตัวเมียแสดง
พฤติกรรมที่มีแบบแผนแน่นอนออกมาด้วยการกลิ้งไข
่เมื่อไข่อยู่ในตำแหน่งไม่ถูกที่

 

แมงมุมชักใย
แมงมุมมากมายหลายสายพันธุ์ รวมถึงแมงมุมแม่ม่ายสีดำตัวนี้ด้วย จะชักใยเพื่อดักจับแมลงที่เป็นอาหาร การชักใยเป็นสัญชาติญาณล้วน ๆ (ไม่ใช่เกิดจากการเรียนรู้) แมงมุมจะไม่มีเวลาในการเรียนรู้วิธีชักใยที่สลับซับซ้อนในช่วงชีวิตที่จำกัด

 

animal behavior

พฤติกรรมที่ถูกกระตุ้นโดยสิ่งเร้าจากภายนอก
ในฤดูใบไม้ผลิ เมื่อปลาน้ำจืดเหล่านี้ผสมพันธุ์ ลำคอและช่องท้องของตัวผู้จะกลายเป็นสีแดง ถ้าตัวผู้ตัวหนึ่งบุกรุกเข้าไปในแดนของตัวผู้อีกตัวหนึ่ง สีแดงจะแสดงออกมาเป็นพฤติกรรมที่ถูกกระตุ้นโดยสิ่งเร้าจากภายนอก
ซึ่งก่อให้เกิดพฤติกรรมที่มีแบบแผนแน่นอน ปลาที่เป็นเจ้าของพื้นที่จะขับไล่ปลาตัวที่บุกรุกออกไป

 

2. พฤติกรรมได้รับจากการเรียนรู้
การเรียนรู้จะเกิดขึ้นเมื่อสัตว์ปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมด้วยการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม สัตว์จะเพิ่มโอกาสที่จะมีชีวิตอยู่รอดได้ด้วยการตอบสนองต่อประสบการณ์และการปรับตัวเข้ากับสภาพที่เปลี่ยนแปลง การเรียนรู้จะมีอยู่ตลอดเวลา และสัตว์ที่อาศัยพฤติกรรมที่ได้รับการเรียนรู้จะมีชีวิตที่ยืนยาวและสมองขนาดใหญ่

animal behavior   animal behavior

การใช้เครื่องมือในการเรียนรู้

          สัตว์บางชนิดจะเรียนรู้ในการใช้เครื่องมือง่าย ๆ
เพื่อกินอาหาร นากทะเลที่พบนอกฝั่งทะเลแคลิฟอร์เนีย
สหรัฐอเมริกา จะว่ายน้ำด้วยหลังมีหินอยู่บนหน้าอก
เพื่อจะทุบเปลือกหอยกาบและหอยจำพวกหอยแมลงภู่
เพื่อเอาเนื้อในที่เป็นน้ำฉ่ำ
  การเรียนรู้จากการทดลองและความผิดพลาด (ลองผิดลองถูก)
สัตว์จะทำกิจกรรมรวมกันเป็นกลุ่ม จึงจะบรรลุผลสำเร็จอย่างสมบูรณ์ เช่น การกินอาหารและการต่อสู้กับศัตรู ผลตอบแทนนี้จะเป็นแรงจูงใจให้สัตว์ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม
เพื่อปรับปรุงผลการกระทำในอนาคตให้ดีขึ้น
animal behavior  

พฤติกรรมการเรียนรู้แบบฝังใจ
ลูกสัตว์เล็ก ๆ บางชนิดจะแสดงพฤติกรรมนี้เพื่อสร้างความผูกพัน
อย่างเข้มแข็งกับพ่อแม่ในทันทีทันใดหลังจากฟักออกจากไข่
หรือเกิดมา ยกตัวอย่าง ลูกเป็ดตัวเล็ก ๆ จะอยู่ใกล้ชิดกับแม่และมีโอกาสที่จะอยู่รอดมากขึ้น
ด้วยการปกป้องจากแม่เป็ด

 

การเรียนรู้แบบใช้เหตุผล

          พฤติกรรมนี้เกี่ยวกับรูปแบบการใช้เหตุผล 
สัตว์บางชนิดสามารถแก้ปัญหาใหม่ ๆ ได้ด้วยการอาศัย
ประสบการณ์ที่ผ่านมา
ลิงชิมแปนซี เมื่อเรียนรู้การใช้กิ่งไม้เขี่ยปลวกหรือมดออกจากรัง
จะสามารถใช้ประโยชน์จากรังรูปแบบหรือขนาดใดก็ได้

ANIMAL BEHAVIOUR
ALL ANIMALS RESPOND to their surroundings. A cat, for example, will arch its back when threatening a rival, but lower its body when stalking a mouse. Everything that an animal does, and the way in which it does it, makes up its behaviour. An animal's behaviour enables it to increase its chances of survival and find a mate so that it can pass on its genes to the next generation. Some behaviours are inbuilt, or instinctive; others are learned during the animal's lifetime.

Instinctive behaviour
Instinct is a term used to describe behaviours that an animal performs automatically without having to learn them. Instinctive behaviour is programmed by an animal's genes. It consists of unchanging components called fixed-action patterns. The fixedaction pattern often begins when an animal responds to a feature in its surroundings or on another animal, called a sign stimulus.

Egg-rolling
Greylag geese nest on the ground. If an egg rolls out of the nest, the female goose automatically reaches out with her neck and pulls the egg back in. By being in the wrong place, the egg acts as a sign stimulus that causes the female to carry out the fixed-action pattern of egg-rolling.

Click to see the picture.

Web spinning
Many species of spider, including this black widow spider, spin webs in order to trap their insect food. Web spinning is purely instinctive. A spider would not have time in its limited life to learn how to construct such a complex structure.

Click to see the picture.

Sign stimulus
In the spring, when these freshwater fish breed, the male's throat and belly turn red. If one male intrudes into the territory of another male, its red colour acts as a sign stimulus that produces a fixed-action pattern: the occupying fish drives out the intruder.

Click to see the picture.

Learned behaviour
Learning occurs when an animal adapts to its surroundings by changing its behaviour. By responding to experiences and adapting to changing conditions, an animal increases its chances of survival. Learning takes time, and animals that are dependent on learned behaviour have long lives and large brains.

Learning tool use
Some animals learn to use simple "tools" in order to feed. Sea otters, found off the coast of California, USA, swim on their backs with a stone on their chests on which they smash the shells of clams and mussels to get at the juicy contents. Young otters learn tool use from their parents.

Click to see the picture.

Insight learning
This involves a form of reasoning. Some animals can solve new problems by drawing on past experiences. Chimpanzees, having learned to extract termites or ants from a nest with a stick, can exploit any shape or size of nest.

Click to see the picture.