Make your own free website on Tripod.com
ความรู้รอบตัว
line decor
                                  ใส่ข้อความที่ต้องการค้นหา Custom Search
line decor


 
   

พิธีทำบุญวันเกิด และทำบุญอายุ
ประวัติความเป็นมา
         ในสมัยพุทธกาลมีพราหมณ์ ๒ สามีภรรยา พาลูกน้อยไปหาพราหมณ์ ผู้เป็นเพื่อนซึ่งบำเพ็ญตบะ เมื่อสองสามีภรรยา ทำความเคารพ ผู้มีตบะอำนวยพร "ขอจงจำเริญอายุยืนยาว" แต่เมื่อบุตรทำความเคารพพราหมณ์ ก็ไม่ได้อวยพรตามธรรมเนียม พร้อมทั้งบอกเหตุผลว่า เด็กน้อยจะเสียชีวิตใน ๗ วัน ผู้บำเพ็ญตบะแนะนำให้ ๒ สามีภรรยานำลูกไปหาพระพุทธเจ้า ซึ่งพระองค์ได้แนะอุบายป้องกัน โดยนิมนต์พระสงฆ์ สวดพระปริตรตลอด ๗ วัน ซึ่ง ๒ สามีภรรยาก็ทำตาม เมื่อครบวันที่ ๗ พระพุทธองค์ทรงเสด็จ ด้วยพระองค์เอง ยักษ์ผู้ที่จะมาฆ่าเด็กน้อย ก็ไม่สามารถจะทำอะไรเด็กได้ เพราะเด็กนอนฟังพระปริตรอยู่ ด้วยพุทธานุภาพทำให้ทารกนั้น รอดและมีอายุยืนยาวถึง ๑๒๐ ปี
      พิธีทำบุญวันเกิด และทำบุญอายุนี้ หากเป็นการทำบุญ ในวันเกิดปกติก็จะทำกันง่าย ๆ แค่ตักบาตรพระในตอนเช้า หรือถวายภัตตาหารพระที่วัด เสร็จแล้วถวายจตุปัจจัย ไทยธรรมตามศรัทธา พระสงฆ์สวดเจริญพระพุทธมนต์ ให้พร อนุโมทนา และกรวดน้ำอุทิศส่วนกุศล ก็เป็นอันเสร็จพิธี

 

 

 

 


พิธีทำบุญวันเกิดและทำบุญต่ออาย

     เรื่องของอายุขัย เป็นเรื่องที่ไม่สามารถกำหนดได้ว่า จะอายุสั้นหรือจะมีอายุ ที่ยืนยาว เพราะเรื่องของโรคภัย หรืออุบัติเหตุเป็นเรื่องที่ไม่อาจรู้ล่วงหน้าได้ แต่การดำเนินชีวิตของแต่ละคน ย่อมแตกต่างกัน คนใดที่ดำเนินชีวิตอย่างไม่ประมาท เพื่อให้รอดพ้นจากอุบัติเหตุทั้งหลายทั้งปวง และดูแลตัวเองให้มีสุขภาพกายสุขภาพจิต ให้แข็งแรงอยู่เสมอ ย่อมมีอายุยืนยาวกว่าคนที่ไม่ค่อยใส่ใจ

     มีความเชื่อที่เคยถือปฏิบัติกันมา  เพราะเชื่อกันว่า ถ้าหากประกอบพิธีนี้แล้วจะช่วย ใ้ห้มีอายุยืนยาว และเจริญวัฒนาต่อไปในภาจภาคหน้า พิธีที่ว่านี้คือ "พิธีทำบุญวันเกิด และพิธีทำบุญต่ออายุ" ที่มีตำนานเล่ากันว่า

พิธีทำบุญวันเกิดในปัจจุบัน
พิธีทำบุญวันเกิดในปัจจุบัน

     ในสมัยพุทธกาล  มีพราหมณ์  2  คนผัวเมียพาลูกของตนไปหาพราหมณ์ ผู้เป็นสหาย ซึ่งเป็นนักพรตผู้บำเพ็ญตบะ

     เมื่อพราหมณ์ 2 ผัวเมียทำความเคารพพราหมณ์ผู้บำเพ็ญตบะ ก็กล่าวอวยพรว่า "ขอจงเจริญอายุยืนนาน"  แต่เมื่อถึงคราวบุตรทำความเคารพ พราหมณ์ ผู้บำเพ็ญตบะ หาได้กล่าวตามธรรมเนียมไม่  โดยบอกเหตุว่า บุตรของพราหมณ์ 2 ผัวเมียจะต้องตายใน  7  วัน

     พราหมณ์ผู้บำเพ็ญตบะได้แนะให้ไปหาพระพุทธเจ้า พระพุทธองค์ ได้ตรัสแถลง เช่นเดียวกัน  และแนะนำอุบายป้องกัน โดยการนิมนต์พระสงฆ์สวดพระปริตร ตลอด 7 วัน  ครั้นถึงวันที่ 7  พระพุทธองค์ทรงเสด็จไปด้วยพระองค์เอง  ทำให้ยักษ์ ผู้ได้รับพรมาจากท้าวกุเวร หรือท้าวเวสสุวัณจอมแห่งยักษ์ให้ฆ่าเด็ก ไม่อาจทำอันตรายได้  เพราะบุตรของพราหมณ์นั้นฟังสวดพระปริตรอยู่ และด้วยพุทธานุภาพประกอบด้วยอายุยังไม่ถึงกลาลแห่งสังขาร ทำให้บุตร ของพราหมณ์ มีอายุยืนนานถึง 120 ปี

พิธีทำบุญต่ออายุในปัจจุบัน
พิธีทำบุญต่ออายุในปัจจุบัน

     การทำบุญวันเกิดมักจะนิยมการทำบุญตักบาตร  ถวายภัตตาหารพระที่วัด แต่การทำบุญต่ออายุ จะนิยมจัดงานใหญ่กว่าการทำบุญวันเกิด  ส่วนใหญ่จะกระทำ ในวัยเบญจเพส คือ 25 ปี เพราะเป็นช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อของชีวิต  หรือช่วงอายุกลางคน คือ  50  ปี  เพราะถือว่าอายุยืนยาวมาได้ครึ่งหนึ่งของชีวิตแล้ว จึงควรทำบุญและเลี้ยงฉลองความยินดี

     ปัจจุบัน มีพระสงฆ์หลายท่าน นิยมให้ญาติโยมลงไปนอนในโลงศพ และสวด บังสุกุลเป็น คือ คาถาพิจารณาสังขารว่า "อะจิรัง  วะตะยัง  กาโย  ปะฐะวิง  อะธิเสสสะติ  ฉุฑโฑ  อะเปตะวิญญาโณ  นิรัตถัง วะ  กะริงคะรัง"  ซึ่งที่จริงแล้ว พระพุทธองค์ตรัสไว้เพื่อให้พิจารณาร่างกายนี้ว่า "ไม่นานนักจักนอนทับซึ่งแผ่นดิน (คือตาย) เหมือนไม้ฟืนที่ไร้ค่าทิ้งอยู่ฉะนั้น" ไม่เกี่ยวกับต่ออายุประการใดเลย อย่างในเรื่องข้างบน พระพุทธองค์จะสอนว่า "อะภิวาทะนะสีลิสสะ  นิจจัง  วุฑฒาปะจายิโน  จัตตาโร  ธัมมา  วัฑฒันติ  อายุ  วัณโณ  สุขัง  พลัง" ซึ่งพระสงฆ์ จะสวดให้พรแก่ญาติโยมเวลาทำบุญหรือตักบาตรเสร็จ  แปลตามใจความว่า "ผู้ที่ไหว้และนอบน้อมคนที่มีอายุ ผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้แก่ผู้เฒ่า  ย่อมเจริญด้วยอายุ  วรรณะ  สุขะ  และพละ" เพราะฉะนั้น  ถ้าหาอายุยืน ก็ต้องอ่อนน้อมถ่อมตน เป็นเบื้องต้น  หากทำไม่ได้  แม้จะนอนในโลง  100  โลง ก็แก้ไม่ได้  พระพุทธเจ้า ทรงสอนให้ปฏิบัติเองมากกว่าที่จะให้อิทธิฤทธิ์ปาฏิหาริย์ภายนอกมาช่วย

 
พิธีชิงเปรต     

     การทำบุญสารทเดือนสิบ  ชาวนครศรีธรรมราช ยกย่องให้เป็นงานที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในรอบปี

พิธีชิงเปรต
พิธีชิงเปรต

     เดือนสิบเป็นเทศกาลที่อุทิศส่วนกุศลแก่วิญญาณ ของบรรพบุรุษในปีหนึ่ง ๆ  ยมบาลจะอนุญาตให้เปรต เหล่านี้ คือ ปรทัตตูปชีวีเปรต (เปรตที่อาศัยผู้อื่น หรือญาติเี้ลี้ยงชีวิต คืออาศัยส่วนบุญของญาติเลี้ยงชีวิต ความจริง เปรตไม่ได้อยู่ในนรกเหมือนสัตว์ เปรตจะอยู่ ตามโลกมนุษย์นี่แหละ ยมบาลก็ไม่ได้ควบคุมเปรต ยมบาลควบคุมแต่สัตว์นรก และยมบาลจะไม่ปล่อยสัตว์ นรกมารับส่วนบุญเลย  เป็นเพียงแต่ความเชื่อเท่านั้น เหมือนคุกไว้ควบคุมคน ผู้คุมจะปล่อยนักโทษไม่ได้ และนักโทษจะออกมารับของจากญาติก็ไม่ได้ แต่มนุษย์ ยังมีการผ่อนผันให้ได้พบญาติทั้งในและนอกเรือนจำ แต่สัตว์นรกไม่มีโอกาสอย่างนี้เลย  นอกจากสิ้นผลของ บาปเมื่อใดนั่นแหละ จึงจะพ้นจากนรก) ขึ้นมาเยี่ยมเยียน บุตรหลานและญาติพี่น้อง เพื่อรอรับเอาส่วนบุญส่วนกุศล ในระหว่างวันแรม 1 ค่ำ ถึง 15 ค่ำ ของเดือนสิบ

     บุญสารทเดือนสิบนิยมกระทำกันในวันแรม 14 ค่ำ และ 15 ค่ำ โดยเริ่มจากวันแรม 13 ค่ำ ซึ่งเป็นวันจ่ายตลาด เพื่อหาซื้อข้าวของไปทำบุญ เรียกกันว่า "วันจ่าย" ที่จะซื้อขนม 5 อย่าง หรือขนมเดือนสิบ ซึ่งแต่ละ้ท้องถิ่น อาจจะแตกต่างกัน แต่ที่จำเป็นอย่างยิ่งจะขาดมิได้มี 4 อย่าง คือ ขนมลา ขนมเมซำ (ขนมดีซำ) ขนมพอง และขนมบ้า

     นครศรีธรรมราชมีขนมกง หรือไข่ปลาอีกชนิดหนึ่ง แต่ละครัวเรือนจะทำขนมอย่างละมาก ๆ  โดยจัดแบ่งออก   เป็นชุด ๆ  เพื่อนำไปแจกจ่ายแก่ญาติผู้ใหญ่

     พิธีชิงเปรต เป็นส่วนหนึ่งในเทศกาลวันสารทเดือนสิบ ของนครศรีธรรมราช โดยทำสำรับอาหารคาวหวาน ไปวาง เพื่ออุทิศส่วนกุศลไปให้เปรต (ปู่ ย่า ตา ยาย บรรพชนที่ล่วงลับไปแล้ว)  หลังจากนั้น พวกลูกหลาน ที่ยังมีชีวิตอยู่ ก็จะเข้าไปแย่งอาหารนั้นอย่างสนุกสนาน เรียกว่า "ชิงเปรต"

     พระยาอนุมานราชธนได้กล่าวไว้ในสารานุกรม ราชบัณฑิตยสถานว่า พิธีชิงเปรตมีลักษณะคล้ายกับ การทิ้งกระจาดของจีน แต่บางส่วนก็มีข้อแตกต่างกัน

     การทิ้งกระจาด เป็นการทิ้งทานให้แก่พวกผี ที่ไม่มีญาติเท่านั้น ส่วนการตั้งเปรต - ชิงเปรต ของไทย เป็นการอุทิศส่วนกุศลไปให้แก่ผีที่เป็นญาติพี่น้องของตน รวมทั้งผีที่ไม่มีญาติด้วย